STUDIEPROGRAMMA


PROGRAMMA SCHOOLJAAR 2017-2018

Wij zijn alweer gekomen aan Blok 1 van het studieraster maar we vragen vooral onze nieuwe leerlingen om Blok 5 van vorig jaar eens te willen bekijken op de site om aansluiting te vinden bij wat vorig jaar gegeven werd.

Kijken we hier heel even terug op het belangrijkste wat we vorig jaar zagen met het grote overzicht van Sāmkhya-darshana waarin we de ontplooiing van de kosmos zien met Purusha, Bewustzijn, Prakriti, onbewust, en al haar transformaties, de 25 tattva’s, van meer bewust Sattvisch, en energetisch, naar laag bewust of bijna niet meer bewust, Tamasisch. Beweeglijk, Rajasisch tot bijna niet meer beweeglijk. Dit is ook te bekijken als een  aflopende lijn: van sattvische (zuivere lichtenergie), naar méér en méér tamasische (duistere, stollingsenergie) die dan handelt vanuit de ongecontroleerde, nu vanuit zichzelf handelende, zwaar geladen, karmisch beladen, rajasische energie. Deze komt voort uit de stoorfactoren in het onder-en-onbewuste van elke mens. (Zie de 3 guna’s: sattva, rajas en tamas of eigenschappen van Prakriti, de Natuur.) Purusha als hoogste Bewustzijn heeft géén eigenschappen. Dan hebben we Patanjali bestudeerd, die ‘aan degene die daarvoor klaar is’ de praktische richtlijnen te doen inzien om uit het eeuwig ronddraaiende Rad van Bestaan van Prakriti, te geraken. Dit met de nodige inspanning en volgehouden dicipline en meditatie die tot Samâdhi leidt om tot afscheiding van Prakriti en Verlossing in Purusha te geraken.

Nu bevinden we ons dus op blok 1 van ons 5-jarig programma. Het is logisch dat we de twee oudste erkende en bij elkaar horende darshana’s (visies, blikpunten) NYÂYA-VAISHESHIKA met onze studie eer zullen bewijzen. NYÂYA, werd gegrondvest door Gautama VI.E. v. Christus. Het is een soort wetenschap van logische bewijsvoering en levert een correcte methode van filosofisch onderzoek in alle onderwerpen en voorwerpen van menselijke kennis. VAISHESHIKA, werd gegrondvest door Kanâda, III E. v. Christus. Dit systeem leert dat Kennis van de aard van de Werkelijkheid bekomen wordt door het onderscheiden en kennen van eigenschappen en verschillen van de negen eeuwige Werkelijkheden of Substanties: Aarde, Water, Vuur, Lucht, Ether, Tijd, Ruimte, Zelf en Manas. Allemaal Elementen waaruit ook de mens zelf is opgebouwd. Ook de atomaire structuren berustend op de 5 elementen die wij uit Sâmkhya herkennen komen hier opnieuw te pas in de atomaire structuren.

Algemeen beschouwd aanvaardt de Indische traditie slechts één “uiteindelijke” werkelijkheid waarvan onze werkelijkheid, onze wereld, slechts een afspiegeling is, een ‘schijn’(vedânta Mâjâ) onderdeel.  Maar in deze traditie is er ook plaats voor de 6 verschillende erkende interpretaties of inzichten waarvan Nyāya en Vaisheshika darshana’s twee zeer oude bij elkaar horende darshana’s zijn. Nyâya-Vaisheshika leveren een methodologie en geven de aanzet van wat wij nu natuurkunde en scheikunde zouden noemen.

Deze 6 verschillende visies zijn echter niet antagonistisch maar vullen elkaar aan en tezamen leiden ze tot kennis (vidyâ) uit zintuiglijke ervaringen en leerprocessen. En tot jnâna (wijsheid) als het verlichte Zelf tot bevrijding komt uit het karmisch bestaan. Op dit vlak dachten wij dat het wel verhelderend kon zijn hier in te gaan op wat “Bewustzijn” betekent voor ons Westerlingen en wat het betekent volgens de Indische visie.

Dan komt dit jaar ook de anatomie van het bewegingsstelsel en de bewegingsleer weer aan bod, gegeven door een in deze materie onovertroffen Docente in haar vak als Bewegingstherapeute, Yogadocente en met grote ervaring in het opmerken van verkeerde houdingen.  Dit betekent dat deze ietwat saaie en ondankbare stof door haar bekwaamheid een gans nieuwe kleur en dynamiek zal krijgen. 

Daarna gaan we het hebben over de ars medica : de Ayūrveda (letterlijk over het weten omtrent het lange leven) en de inspanningen die de grote Meesters van de bronnen zoals Caraka, Vaghbata en Sushruta, de eeuwig doorzwoegende Vaidya’s of Vedische dokters en de Yogi’s gedaan hebben. Ze zijn erin geslaagd om dit ontzagwekkend corpus medicorum tegen zo veel tegenwind in, in stand te hebben gehouden. Zelfs terug tot aan de universiteit te hebben gebracht.  De Engelsen hadden namelijk door een decennia lange bezetting onze Westerse geneeskunde mee gebracht en vooral in de steden alleen heersend gemaakt.  Maar zo hebben ze de Indiërs zélf een interessant vergelijkingspunt aangereikt tussen onze Westerse geneeskunde en die van hun Ayûrveda. Nu is Ayūrveda aanvaard als volwaardige geneeskunde door de Wereldgezondheidsorganisatie. Anderzijds beschikt India op dit ogenblik ook over hoog opgeleide intelligentsia die nieuwe geneesmiddelen ontwikkelen naar Westers voorbeeld en niet alleen dat, ze hebben reeds een belangrijke plaats op onze Westerse markt.

Aansluitend bij Ayūrveda geven wij dit jaar ook de bijbehorende dieetleer, want wat men eet is het geneesmiddel bij uitstek en aangepast aan ieders gestel volgens de leer van de dosha’s en de smaken.  Ook leren we hoe ieder zijn dosha’s kan bepalen op voorwaarde van een voldoende gezuiverd lichaam door Panchakarma, dit is een volledige reinigingsprocedure die doorheen het lichaam ook het mentaal zuivert.  Zonder deze zuivering zijn de dosha’s verstoord door ama, dit is een gevaarlijke gifstof komend van wat wij nu zouden noemen, alle opgestapelde toxines in het lichaam, die ziekteverwekkend zijn en het moeilijk maken op een juiste manier zijn dosha’s te bepalen.

Dan zijn we aangekomen bij de fysiologie en nu volgt het Westers inzicht in de werking van de endocriene klieren die een heel grote rol spelen in het behoud van de homeostase, dit wil zeggen, de harmonieuze samenwerking van alle fysiologische stelsels in ons lichaam.  Hier hebben we dan een goede opening om over te gaan naar de menopauze die voor zo velen van onze vrouwelijke leerlingen een beproevende periode kan zijn.  Yoga is homeostasebevorderend en tijdens de praktijklessen zal dan gezien worden wat er met hatha yoga en meditatie kan gedaan worden om deze periode een beetje op te klaren.

Daarom ook weer, in het theoretisch deel, een uiteenzetting over ‘Menopauze als crisismoment’, zowel fysiologisch als psychologisch. Er wordt ook dieper ingegaan op de achtergronden van ontspanning.

Dan zijn we beland bij het deel praktijk waarmee in feite iedere lesmorgend begint : er is heel wat tijd uitgetrokken om te werken samen met de leerlingen aan de moeilijkheden die ieder kan hebben bij de uitvoeringen van kriyā, āsana, prānāyāma, bandha, mudrā, die in de praktijklessen doorlopend aangeboden worden en hoe over deze hindernissen heen te geraken. Verder zal de praktijk dit jaar nog behelzen : het aanleren van moeilijke zithoudingen afgewisseld met kleine ontspanningen. Doch ook op de dieper gelegen hindernissen die zich voordoen op het yogapad, kan ingegaan worden tijdens de meditatielessen.  Een werk zonder einde …!!!

Voor degenen die belangstelling zouden hebben voor een bepaald deel van dit programma of met het oog op bijscholing vragen wij met ons contact te willen opnemen en wij heten hen van harte welkom! Paula en Hade.

Paula De Neve-Bout & Hade De Neve, Vormingsinstituut Yogadocenten Zolder (Centrum)

contact :gianhade@skynet.be

http://www.pauladeneve.be en http://www.yogazolder.be

 

Home